Phát triển logistics xanh – thêm dư địa nâng cao năng lực thu hút FDI của Hải Phòng

Cùng với việc mở rộng năng lực cảng biển, Hải Phòng đang từng bước hoàn thiện hệ thống logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại, xanh và số hóa. Đây không chỉ là yêu cầu đối với ngành logistics mà còn là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của dòng vốn FDI.

Dưới áp lực của các tiêu chuẩn khắt khe từ toàn cầu, hạ tầng xanh và hệ thống hậu cần sau cảng đã trở thành tiêu chí cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh của toàn bộ chuỗi cung ứng

Từ lợi thế cảng biển đến yêu cầu phát triển hệ sinh thái logistics

Hải Phòng là một trong những đầu mối giao thương quan trọng của khu vực phía Bắc, với hệ thống cảng biển gắn với mạng lưới khu công nghiệp, khu kinh tế và các trung tâm logistics.

Tại khu vực Lạch Huyện, 6 bến container đã được đưa vào khai thác, tổng công suất thiết kế khoảng 4,7 triệu TEU/năm, có khả năng tiếp nhận tàu trên 200.000 DWT. Các bến từ số 7 đến số 12 đang tiếp tục được triển khai, tạo thêm năng lực khai thác cảng nước sâu của thành phố.

Cùng với Lạch Huyện, các khu vực Nam Đình Vũ, Đình Vũ, sông Cấm và hệ thống kho bãi, logistics tại các khu kinh tế, khu công nghiệp đang hình thành mạng lưới phục vụ sản xuất, xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa. Hải Phòng hiện có hơn 700 ha hạ tầng kho bãi; dịch vụ logistics duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 20 – 23%/năm, đóng góp khoảng 13 – 15% GRDP thành phố.

‘Xanh hóa’ kho bãi và chuỗi cung ứng trở thành thước đo năng lực hội nhập của hệ thống kinh tế Hải Phòng

Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng về quy mô, yêu cầu đối với logistics cũng đang thay đổi. Các doanh nghiệp, tập đoàn quốc tế ngày càng quan tâm đến khả năng giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả, ứng dụng công nghệ và tính bền vững của toàn bộ chuỗi cung ứng.

Điều này đặt ra yêu cầu Hải Phòng không chỉ tiếp tục mở rộng hạ tầng mà còn nâng cao chất lượng hệ thống logistics theo hướng xanh hóa, số hóa và tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải.

Khung thể chế mới mở rộng không gian phát triển

Đồng chí Phạm Văn Thép, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, nhấn mạnh, lợi thế của Hải Phòng trong phát triển logistics không chỉ nằm ở vị trí địa lý, hệ thống cảng biển và điều kiện tự nhiên, mà còn được tạo thêm dư địa từ khung thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù đang được triển khai. Đặc biệt, Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng, cùng định hướng phát triển Khu kinh tế chuyên biệt và Khu Thương mại tự do Hải Phòng, mở ra những điều kiện mới để thành phố khai thác hiệu quả lợi thế cảng biển, logistics và công nghiệp.

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện hạ tầng logistics, tăng cường kết nối và thu hút nguồn lực đầu tư sẽ không chỉ phục vụ hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu mà còn góp phần nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, tạo điều kiện thu hút các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và có yêu cầu cao về chất lượng chuỗi cung ứng.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư, phối hợp tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn và giải quyết các thủ tục đầu tư theo quy định, góp phần tạo môi trường đầu tư thuận lợi và minh bạch.

Hạ tầng hậu phương – mắt xích quan trọng của logistics

Ông Phùng Ngọc Minh, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, cho rằng cùng với việc gia tăng năng lực khai thác cảng nước sâu, Hải Phòng cần tiếp tục quan tâm phát triển hạ tầng hậu phương, đặc biệt là hệ thống kho bãi theo hướng xanh và đồng bộ.

Cần đẩy mạnh mô hình kho bãi, xanh, thông minh tích hợp công nghệ số, sử dụng năng lượng tái tạo và kết hợp vận tải thủy nội địa, đường sắt nhằm giảm phát thải carbon

Thực tế tại khu vực Nam Đình Vũ cho thấy vai trò của hạ tầng hậu phương trong phục vụ các dự án quy mô lớn. Hệ thống cầu bến chuyên dụng của Gemadept có khả năng chịu tải tới 8 tấn/m², đường cầu dẫn rộng 25m, đáp ứng khai thác các loại hàng hóa có kích thước, trọng lượng lớn.

Cảng đã tiếp nhận tàu DONGBANG GIANT NO.6 cùng các module có trọng lượng lên tới 482 tấn phục vụ dự án lọc sinh học nhiên liệu bền vững. Việc có hạ tầng phù hợp ngay tại khu vực cảng góp phần rút ngắn thời gian lưu chuyển hàng hóa, giảm các công đoạn trung gian và hạn chế áp lực lên vận tải đường bộ.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu nâng cao hiệu quả logistics, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải trong quá trình vận chuyển hàng hóa.

Tăng kết nối, đẩy mạnh số hóa và vận tải xanh

Để logistics trở thành mắt xích hỗ trợ hiệu quả cho sản xuất và xuất nhập khẩu, yêu cầu đặt ra không chỉ nằm ở từng dự án mà ở khả năng kết nối toàn hệ thống.

Hải Phòng đang tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng, trong đó có tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, hệ thống đường cao tốc và các tuyến vành đai. Khi kết nối giữa cảng biển với khu công nghiệp, khu kinh tế, trung tâm logistics và thị trường phía sau cảng được cải thiện, thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa sẽ có thêm dư địa để giảm xuống.

Cùng với hạ tầng giao thông, các kho sinh thái, ICD và trung tâm logistics hiện đại trên trục kết nối Lạch Huyện – Đình Vũ và khu vực hậu phương cần được phát triển theo hướng tự động hóa, quản trị bằng dữ liệu và đáp ứng các tiêu chuẩn công trình xanh như LEED, LOTUS.

Hải Phòng xây dựng mạng lưới trung tâm logistics, kho ngoại quan tại các vùng chân hàng theo hướng chuẩn hóa tiêu chuẩn công trình xanh

Ông Lê Quang Trung, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam, cho rằng tăng cường kết nối, ứng dụng công nghệ số, xanh hóa hoạt động logistics và chia sẻ dữ liệu giữa các cảng là những nội dung cần được quan tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển.

Cùng với đó, việc tiếp tục nghiên cứu, đầu tư nâng cao độ sâu luồng hàng hải sẽ tạo điều kiện để cảng biển Hải Phòng khai thác hiệu quả hơn các tuyến tàu lớn.

Trong lĩnh vực vận tải, các doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu phương án sử dụng năng lượng sạch. Trong đó, phương án phát triển tàu vận tải ven biển chạy điện với sức chở khoảng 550 – 600 TEU đang được nghiên cứu theo định hướng thực hiện mục tiêu Net Zero và các cam kết tại COP26.

Logistics xanh gắn với thu hút FDI thế hệ mới

Sự thay đổi trong tiêu chuẩn của các tập đoàn quốc tế đang khiến yêu cầu về logistics ngày càng gắn với yêu cầu về môi trường đầu tư. Một hệ thống cảng biển có năng lực nhưng thiếu kết nối hậu phương, kho bãi hiện đại hoặc chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn môi trường sẽ khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các chuỗi sản xuất toàn cầu.

Đối với Hải Phòng, phát triển logistics xanh vì vậy không chỉ nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải và kho bãi mà còn góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận, phục vụ các dự án FDI mới.

Việc hình thành hệ thống logistics kết nối hiệu quả cảng biển với khu công nghiệp, khu kinh tế, Khu kinh tế chuyên biệt và Khu Thương mại tự do Hải Phòng sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp rút ngắn chuỗi cung ứng, tối ưu chi phí và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về môi trường.

Trong bối cảnh thành phố đang mở rộng không gian phát triển, hoàn thiện hạ tầng giao thông và triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù, việc đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng logistics sẽ góp phần tạo thêm dư địa thu hút các dòng vốn FDI có yêu cầu cao về công nghệ, môi trường và tính bền vững.

Phát triển logistics xanh vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng ngành logistics, mà là một cấu phần của hệ sinh thái công nghiệp – cảng biển – thương mại – đầu tư. Đây sẽ là một trong những nền tảng để Hải Phòng tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng môi trường đầu tư và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.

Nội dung và hình ảnh được tổng hợp bởi:
Cơ quan: BAN QUẢN LÝ KHU KINH TẾ HẢI PHÒNG
Trụ sở : Số 5-7-9 Đinh Tiên Hoàng, Phương Hồng Bàng, Thành phố Hải Phòng
Email: banquanlykkt@haiphong.gov.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/heza.gov.vn
Tiktok: https://www.tiktok.com/@ipc.heza
Youtube: https://www.youtube.com/@IPC-HEZA