KHU KINH TẾ CHUYÊN BIỆT HẢI PHÒNG MỞ KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN MỚI

Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng: Mô hình đa chức năng tích hợp

Theo Quyết định 288/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ do Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ký ban hành ngày 12/2, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng được thành lập với quy mô khoảng 5.300 ha, nằm trên địa bàn 6 xã gồm Thượng Hồng, Nguyễn Lương Bằng, Bắc Thanh Miện, Thanh Miện, Hải Hưng và Bình Giang. Việc hình thành khu kinh tế này được xem là bước đi chiến lược nhằm tạo ra một cực tăng trưởng mới với kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế của thành phố cũng như khu vực duyên hải Bắc Bộ.

Khác với các khu công nghiệp truyền thống, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng được định hướng phát triển theo mô hình đa chức năng, tích hợp chặt chẽ giữa sản xuất và dịch vụ. Theo quy hoạch, trong khu kinh tế sẽ hình thành các phân khu chức năng quan trọng như: Khu phát triển công nghiệp (bao gồm khu công nghiệp và cụm công nghiệp); khu thương mại – dịch vụ tổng hợp; khu vực phi thuế quan; hệ thống trung tâm logistics và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Quy mô và vị trí cụ thể của từng phân khu sẽ được xác định chi tiết trong các đồ án quy hoạch xây dựng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Việc hình thành Khu kinh tế chuyên biệt không chỉ mở rộng không gian phát triển công nghiệp của thành phố mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái kinh tế hiện đại, trong đó các hoạt động sản xuất, nghiên cứu, dịch vụ và logistics được kết nối chặt chẽ. Mô hình này góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án đầu tư có quy mô lớn và hàm lượng công nghệ cao.

Mục tiêu của khu kinh tế là khai thác tối đa nền tảng công nghiệp và dịch vụ sẵn có của Hải Phòng, tập trung vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, thân thiện môi trường và có giá trị gia tăng lớn. Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, dự án cũng hướng tới tăng cường kết nối thương mại quốc tế, gắn kết chặt chẽ giữa thu hút đầu tư với bảo đảm quốc phòng, an ninh, đồng thời bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương.

Đồng chí Lê Anh Quân, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố cho biết, việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt phía tây thành phố có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với sự phát triển của Hải Phòng. Đây là khu kinh tế chuyên biệt đầu tiên của cả nước, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới, tái cấu trúc hợp lý không gian phát triển và khơi thông những điểm nghẽn để thành phố bứt phá mạnh mẽ trong thời gian tới.

Động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội cho toàn vùng

Chính phủ kỳ vọng Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội cho toàn vùng đồng bằng sông Hồng. Theo định hướng, khu kinh tế này sẽ đóng góp khoảng 3 – 4% GRDP của thành phố Hải Phòng vào năm 2030 và nâng mức đóng góp lên trên 5% trong giai đoạn sau năm 2030. Để đạt được mục tiêu đó, thành phố sẽ triển khai các cơ chế, chính sách minh bạch, thông thoáng và thân thiện với doanh nghiệp, đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc hình thành Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng diễn ra trong bối cảnh thành phố tiếp tục duy trì sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tính đến ngày 27/2, tổng vốn đầu tư nước ngoài thu hút trên địa bàn thành phố đạt 221,4 triệu USD, tương đương 5,47% kế hoạch năm 2026 (mục tiêu thu hút từ 3,8 đến 4,3 tỷ USD). Lũy kế đến nay, toàn thành phố có 1.802 dự án đến từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đầu tư còn hiệu lực đạt khoảng 51,2 tỷ USD.

Những con số này cho thấy môi trường đầu tư của Hải Phòng ngày càng hấp dẫn. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với chiến lược tổ chức không gian kinh tế. Khi quỹ đất tại các khu vực ven biển dần thu hẹp, việc hình thành Khu kinh tế chuyên biệt phía tây là bước điều chỉnh chiến lược. Điểm chú trọng của mô hình này nằm ở định hướng phát triển các ngành có hàm lượng tri thức và công nghệ cao như công nghiệp hỗ trợ, trung tâm đổi mới sáng tạo và logistics nội địa.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng có thể được xem là bước điều chỉnh chiến lược trong tổ chức không gian phát triển của thành phố. Điểm đáng chú ý của mô hình khu kinh tế chuyên biệt không nằm ở quy mô diện tích mà ở định hướng phát triển. Nếu các khu kinh tế ven biển trước đây phát huy lợi thế cảng biển và thương mại quốc tế, thì khu kinh tế mới được kỳ vọng trở thành không gian phát triển của các ngành có hàm lượng tri thức và công nghệ cao hơn. Những lĩnh vực như công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, logistics nội địa, trung tâm đổi mới sáng tạo và các dịch vụ giá trị gia tăng được xác định là trọng tâm trong định hướng thu hút đầu tư.

Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu nâng cao chất lượng dòng vốn FDI của thành phố. Một khu kinh tế chuyên biệt có khả năng hình thành các chuỗi sản xuất hoàn chỉnh từ nghiên cứu (R&D), thiết kế đến sản xuất linh kiện và dịch vụ hậu cần. Đây là nền tảng để Hải Phòng chuyển dịch mô hình tăng trưởng dựa vào đổi mới sáng tạo, củng cố vai trò cực tăng trưởng quan trọng của vùng duyên hải Bắc Bộ trong giai đoạn phát triển mới.

Nguồn: Sưu tầm